GÖLGE (KUŞ) TOPU NEDİR?
Gölge topu, plastik bir malzeme olup yüksek yoğunluklu polietilen malzemeden üretilmiştir. İlk olarak imalat amacı, altın madenlerinde kullanılan siyanür havuzlarının zararlı etkilerini azaltmak, ekolojik dengenin bozulmasını önlemek ve su içinde buharlaşan siyanürü en aza indirmek olsa da, 2008'li yıllarda bu yöntem kuraklaşmayı önlemek amacıyla içme suyu barajlarında kullanılmaya başlanmıştır.
Geçtiğimiz günlerde Los Angeles'ta kuraklığı önlemek için mucize yöntem olarak haberleri çıkan gölge topunun, 2013 yılında Türkiye'deki ilk imalatçısı FKS Fırat Kauçuk olmuştur. Bu durum Türk gazetecilerin ilgisini çekmiş, birçok gazetenin baş sayfasında firmamızın haberi yayımlanmıştır.
Su veya siyanür havuzu üzerinde adeta çadır görevi görerek su veya çözelti yüzeyini kaplayan gölge topları, buharlaşmayı önleyerek ekolojik dengenin korunmasında büyük rol oynamaktadır.
- Gölge topu, su veya siyanür çözeltisi üstünde örtü görevi görür. Böylece;
- Buharlaşmayı, içme suyu barajlarında alg oluşumunu ve bromat denilen kanserojen maddenin oluşumunu önler.
- Göçmen kuşları ve eklem bacaklı gibi hayvanları siyanür havuzundan uzak tutarak ekolojik dengenin korunmasını sağlar.
- Çalışan işçilerin buharlaşan siyanür çözeltisine maruziyetini azaltır.
GÖLGE TOPU NERELERDE KULLANILIR?
- Hava alanları yakınlarında bulunan göletleri ve su birikintilerini kapatmak için kullanılmaktadır. Bu bölgede bulunan kuşlar, uçak havalandığında ve indiğinde pervaneye takılarak birçok kazaya sebebiyet verebilmektedir.
- Hızlı tren güzergâhında bulunan göletleri ve su birikintilerini kapatmak için kullanılmaktadır. Su yatakları, kuş ölümleri ve olası kazalar için tehlike yaratmaktadır.
- Kuraklığı önlemek için içme suyu barajlarında ve sulama göllerinde yine gölge topu kullanılmaktadır.
- Birçok maden havuzunda bulunan ve hayati tehlike oluşturan siyanür havuzlarında kullanılmaktadır.
SİYANÜR HAVUZLARINDA GÖLGE TOPU
Bilindiği üzere sodyum siyanür ağır ve zehirli bir kimyasaldır. İSG kurallarına göre siyanürle çalışmak tehlikeli sınıf olarak nitelendirilir. Siyanür; patlama, yanma, aşınma, akut deri veya göz tahrişi, sinir sistemi ve organlarda olumsuz etkiler, kronik kanser, olumsuz ekolojik etkiler ve fazla maruziyette ölüm gibi birçok risk ve tehdit taşımaktadır.
Gölge topları, buharlaşarak havaya karışan siyanürün etkisini %90'a kadar azaltarak çalışan işçilerin maruz kaldığı siyanür miktarını düşürür. Göçmen kuşların, eklem bacaklı hayvanların ve sürüngenlerin siyanürden etkilenmesini önleyerek ekolojik dengeyi korur.
GÖLGE TOPUNUN ÖZELLİKLERİ NELERDİR? GÖLGE TOPUNUN ÇEVREYE ZARARI VAR MI?
- Gölge topları, siyah olmalarına karşın UV ışınlarına karşı direnç gösteren özel bir kaplamaya sahiptir. UV ışınları, görünür ışınlardan çok daha fazla ısı enerjisi taşırlar. 20 yıla kadar dayanıklılık gösterir. 20. yıldan sonra geri dönüşümle ham madde olarak kullanılabilir.
- Bilindiği gibi potasyum bromat çok ciddi bir kanserojendir. Bir su rezervinde doğal olarak oluşan bromit, suyu temizlemek için kullanılan klor ve güneş ışığı ile temasa geçtiğinde bromatı oluşturur. Bromat; kalp ve sinir sistemi üzerine birçok hastalığa neden olur. Çocuklarda ve bebeklerde gelişim geriliği yapar. Organlar üzerinde birçok olumsuz etkisi mevcuttur. Gölge topları, su rezervi üzerinde örtü görevi gördüğü için güneşi önleyerek bromatın oluşumuna izin vermez.
- Gölge topları, suda zararlı olan mikroorganizma ve alg bakterilerinin gelişimini önler.
GÖLGE TOPLARININ İNSANLAR ÜZERİNDE BİR ZARARI VAR MI?
- Gölge topu kesinlikle günlük hayatta kullanılan plastiklerle aynı değildir. Hiçbir koşulda güneş ışığında moleküler yapısını değiştirmez ve asla kanserojene dönüşmez. Ayrıca su içinde yapısı bozulmaz. Neredeyse tıbbi amaçlı kullanılan plastikler kadar güvenilirdir.
- Kesinlikle BPA (Bifenol A) içermez. Bilindiği gibi BPA, gıda ambalajlarında, damacana ve plastik şişelerde kullanılmaktadır. Çevresel bir östrojen olarak vücuda etki eden BPA, ciddi şekilde hormon faaliyetlerini bozabilir. Özellikle bebeklerde ve çocuklarda büyüme geriliği ve diyabete neden olmaktadır. Gölge toplarının içme suyu ile teması onaylanmıştır.
GÖLGE TOPU İMALAT SAYISI NASIL BELİRLENİR?
Gölge topunun çapı 10 cm'dir. İlk başta düşündüğümüzde, 1 metrekarelik bir alana 10 cm çapında 100 top sığacağını düşünürüz. Oysa toplar serbest alanda nizami şekilde dizilmezler. Bu da 1 metrekarelik alana daha fazla top sığmasını sağlar. 1 metrekarelik alana yaklaşık 115 top sığmaktadır.